Nhiều gia đình khi sơn nhà thường chỉ để ý đến màu sắc, còn độ bóng thì chọn theo cảm tính - hoặc để thợ quyết định luôn. Đến khi thi công xong mới thấy có điều gì đó không ổn: phòng ngủ trông bóng loáng như phòng tắm, hay phòng khách lau mãi không sạch, hay tường mới sơn mà vết không phẳng lại càng lộ hơn trước.
Chọn sai độ bóng không phải chỉ ảnh hưởng đến thẩm mỹ. Mỗi loại có đặc tính thực dụng khác nhau: lau được hay không, che khuyết điểm tốt không, giữ màu bao lâu, cảm giác không gian ra sao khi ở thực tế. Hiểu đúng điều này trước khi quyết định sẽ tiết kiệm cho bạn không ít rắc rối về sau.
Ba tên gọi này đề cập đến mức độ phản chiếu ánh sáng của bề mặt sơn sau khi khô. Không cần hiểu chỉ số kỹ thuật, chỉ cần hình dung đơn giản như sau:
Dưới đây là bảng so sánh nhanh để dễ hình dung:
| Tiêu chí | Sơn bóng | Sơn mịn (Satin) | Sơn mờ |
| Độ phản chiếu ánh sáng | Cao | Vừa phải | Gần như không có |
| Khả năng lau chùi | Rất tốt | Tốt | Kém hơn |
| Che khuyết điểm tường | Kém (lộ vết hơn) | Trung bình | Tốt nhất |
| Cảm giác không gian | Sáng, rộng hơn | Tự nhiên, cân bằng | Ấm, dịu mắt |
| Phù hợp với | Bếp, WC, hành lang | Phòng khách, đa năng | Phòng ngủ, trần nhà |
Không có công thức cứng nhắc - nhưng có một số nguyên tắc thực tế mà phần lớn gia đình áp dụng và thấy ổn sau khi dọn vào ở.
Phòng ngủ cần cảm giác yên tĩnh và dịu mắt, không muốn ánh đèn hay ánh sáng ngoài trời phản loáng vào tường. Sơn mờ là lựa chọn phổ biến nhất ở đây - tường trông mịn, màu giữ đều, không gian dễ nghỉ ngơi hơn. Nếu lo ngại về độ bền khi lau, sơn mịn (satin) chất lượng tốt cũng là phương án cân bằng được cả hai yếu tố.
Phòng khách thường cần vừa đẹp vừa chịu được sinh hoạt hằng ngày. Sơn mịn phù hợp nhất: không bóng quá để trông sang, không mờ quá để lau được khi có vết. Nếu nhà không có trẻ nhỏ và ít tiếp xúc trực tiếp với tường, sơn mờ cao cấp cũng là lựa chọn tốt vì màu sắc thường đẹp và sâu hơn.
Đây là hai khu vực có độ ẩm cao và dễ bám bẩn nhất trong nhà. Sơn bóng hoặc sơn mịn độ bóng cao là lựa chọn hợp lý - lau được dễ dàng, ít thấm ẩm vào tường hơn. Sơn mờ ở bếp hay nhà vệ sinh thường không trụ lâu: vừa khó lau vừa dễ ố màu sau thời gian ngắn.
Trẻ nhỏ hay vẽ lên tường, hay để tay dính thức ăn áp vào tường - đây là thực tế không thể tránh. Sơn bóng hoặc sơn mịn có khả năng lau chùi sẽ giúp bạn bảo quản tường dễ hơn nhiều. Sơn mờ ở phòng trẻ em sẽ khiến bạn phải sơn lại sớm hơn dự kiến.
Trần nhà hầu như luôn dùng sơn mờ - lý do đơn giản: nếu trần bóng, ánh đèn phản lại sẽ gây chói mắt và cảm giác khó chịu khi nhìn lên. Sơn mờ trắng trần còn giúp che các vết không đều do thợ bả bột, trông gọn gàng hơn hẳn.
Những khu vực này thường hẹp, ít sáng và hay bị tay chạm vào tường. Sơn mịn hoặc sơn bóng nhẹ sẽ dễ lau hơn, đồng thời phản chiếu ánh sáng giúp không gian trông thoáng hơn một chút.
Một số tình huống thực tế mà khách hay phân vân:
Nhà có trẻ nhỏ hoặc thú cưng?
Ưu tiên sơn mịn hoặc sơn bóng ở những tường hay tiếp xúc. Sơn mờ sẽ không chịu được việc lau thường xuyên - bề mặt dễ bị mờ đi hoặc xuống màu sau vài lần lau mạnh.
Tường cũ, nhiều vết, không phẳng?
Sơn mờ che khuyết điểm tốt hơn hẳn sơn bóng. Tường càng không phẳng thì càng nên tránh sơn bóng - ánh sáng phản chiếu sẽ làm lộ mọi vết lồi lõm rõ hơn, dù đã bả bột cẩn thận.
Phòng thiếu sáng tự nhiên?
Sơn bóng hoặc sơn mịn giúp phản chiếu ánh sáng, làm phòng trông sáng hơn một chút. Tuy nhiên, hiệu quả này chủ yếu đến từ màu sắc (chọn màu sáng, trung tính) hơn là từ độ bóng - đừng kỳ vọng sơn bóng sẽ "cứu" được một phòng tối hoàn toàn.
Ngân sách eo hẹp hơn?
Trong cùng một thương hiệu, sơn mịn (satin) thường có giá trung bình - không quá rẻ như sơn mờ phổ thông, cũng không đắt như các dòng bóng cao cấp. Đây là lý do nhiều gia đình chọn sơn mịn làm lựa chọn mặc định cho toàn bộ nội thất, rồi chỉ dùng sơn bóng ở bếp và nhà vệ sinh.
Muốn màu sắc trông đẹp và sâu hơn?
Sơn mờ thường cho màu sắc trông "đầy" và sâu hơn so với cùng mã màu ở dạng bóng. Nếu bạn chọn một màu đặc biệt và muốn màu đó thể hiện rõ nhất, sơn mờ hoặc sơn mịn thường thỏa mãn hơn sơn bóng.
Trước khi quyết định, hãy tự hỏi 5 câu này cho từng phòng:
Nếu trả lời có cho câu 1 và 4 → ưu tiên sơn mịn hoặc sơn bóng.
Nếu trả lời có cho câu 2 → ưu tiên sơn mờ.
Nếu trả lời có cho câu 5 (muốn ấm, dịu) → sơn mờ hoặc sơn mịn.
Một mẹo nhỏ nên làm trước khi sơn cả phòng: sơn thử một mảng nhỏ khoảng 30x30cm ở góc khuất, chờ khô hoàn toàn rồi quan sát dưới ánh sáng thực tế của phòng vào các thời điểm khác nhau trong ngày. Màu sơn và cảm giác bề mặt khi khô thường trông khác khá nhiều so với khi còn ướt hoặc khi nhìn trên bảng màu. Xem thêm: Có cần test sơn diện tích nhỏ trước khi sơn cả phòng không
Ngoài ra, dù chọn loại nào, sơn lót vẫn nên dùng - đặc biệt với tường mới hoặc tường đã sơn lại nhiều lần. Bỏ qua sơn lót có thể khiến lớp sơn phủ không bám đều, màu không đẹp và độ bền giảm đi rõ rệt. Tham khảo thêm: Sơn lót nội thất có thực sự cần thiết hay có thể bỏ qua
Sơn mờ có lau được không hay chỉ sơn bóng mới lau được?
Sơn mờ có thể lau nhẹ bằng khăn ẩm, nhưng không chịu được lau mạnh nhiều lần - bề mặt dễ bị trầy xước hoặc mờ đi ở điểm lau. Nếu tường cần lau thường xuyên, sơn mịn hoặc sơn bóng sẽ bền hơn đáng kể. Xem thêm: Sơn bóng và sơn mịn khác nhau thế nào khi lau chùi
Phòng thiếu sáng nên chọn sơn bóng hay sơn mờ?
Sơn bóng hoặc sơn mịn phản chiếu ánh sáng tốt hơn, giúp phòng trông sáng hơn một chút. Tuy nhiên, yếu tố quan trọng hơn vẫn là chọn màu sáng và trung tính - màu sắc ảnh hưởng đến cảm giác sáng tối nhiều hơn độ bóng.
Tường cũ nhiều vết thì loại nào che tốt hơn?
Sơn mờ che khuyết điểm bề mặt tốt hơn hẳn vì không phản chiếu ánh sáng, nên vết lồi lõm hoặc không đều khó nhìn thấy hơn. Sơn bóng làm ngược lại - càng bóng thì mọi chi tiết bề mặt càng lộ rõ.
Sơn mịn và sơn bóng mờ có phải là một không?
Không hoàn toàn. "Sơn mịn" (satin/eggshell) là một mức độ bóng cụ thể - thấp hơn bóng (gloss) nhưng cao hơn mờ (matt). "Sơn bóng mờ" (semi-gloss) là mức bóng cao hơn satin một bậc. Các thương hiệu khác nhau đôi khi dùng tên gọi hơi khác nhau, nên khi mua nên hỏi rõ hoặc xem bảng mô tả độ bóng của từng sản phẩm.
Có cần dùng sơn lót trước khi sơn bóng không?
Có - và càng cần hơn khi chọn sơn bóng. Lý do: sơn bóng phản chiếu ánh sáng mạnh nên mọi điểm bám không đều của lớp sơn phủ đều dễ nhìn thấy. Sơn lót giúp bề mặt bám đều hơn, màu sắc phủ chuẩn hơn và lớp sơn bóng thể hiện được tốt nhất. Xem thêm: Sơn lót nội thất có thực sự cần thiết hay có thể bỏ qua
Nếu bạn cần tham khảo thêm về các dòng sơn nội thất cụ thể theo từng nhu cầu, xem tại: Sơn nội thất dễ lau chùi loại nào chống bám bẩn tốt nhất hoặc trang tổng hợp sơn nội thất.
CÔNG TY TNHH SƠN TAVACO
MST: 0317933541
Địa chỉ: 36A Trương Vĩnh Ký, P. Tân Thành, Q. Tân Phú, TP.HCM
ĐT: 07771 58881 – 0902.791.288
Email: tavaco.vn@gmail.com
Website: sontavaco.com
Thiên Văn Tavaco – Chuyên gia tư vấn sơn tại Công ty TNHH Sơn Tavaco (MST: 0317933541). Hơn 15 năm kinh nghiệm tư vấn và phân phối sơn nước, dầu, sơn epoxy, sơn chống thấm cho các công trình dân dụng và công nghiệp tại TP.HCM và các tỉnh miền Nam. Đại lý cấp 1 chính thức: Dulux (AkzoNobel), Jotun, Nippon, Seamaster, Kova.