Thợ vừa thu dọn đồ nghề ra về. Tường mới tinh, màu đẹp, nhưng mùi sơn vẫn còn lảng vảng trong phòng. Câu hỏi đầu tiên hầu như ai cũng hỏi là: cần chờ bao lâu?
Câu trả lời không phải một con số cố định cho tất cả mọi trường hợp. Thời gian thông gió phụ thuộc vào loại sơn bạn dùng, thời tiết hôm đó, cách phòng được thông gió, và quan trọng hơn - ai sẽ là người vào ở trước.
Nhưng trước khi đến con số cụ thể, cần hiểu đúng một điều: mùi sơn không đơn giản chỉ là mùi khó chịu.
Khi sơn khô, bề mặt tường có thể sờ vào được sau vài tiếng. Nhưng "khô bề mặt" khác hoàn toàn với "hết VOC".
VOC (hợp chất hữu cơ dễ bay hơi) là thành phần trong sơn giúp sơn loãng ra, dễ thi công, bám đều lên tường. Khi sơn khô, VOC không biến mất - chúng bay hơi dần vào không khí trong phòng. Quá trình này có thể kéo dài nhiều ngày, thậm chí vài tuần với sơn gốc dầu.
Ở nồng độ cao trong không gian kín, VOC có thể gây đau đầu, kích ứng mắt, khó thở - đặc biệt với trẻ nhỏ, bà bầu và người có vấn đề hô hấp.
Đó là lý do thông gió không phải chỉ để "cho hết mùi cho dễ chịu". Thông gió là để đẩy VOC ra khỏi phòng nhanh hơn, giúp không khí trong phòng trở về mức an toàn.
Muốn hiểu thêm về mức độ ảnh hưởng của mùi sơn đến sức khỏe, bạn có thể đọc thêm bài Sơn có mùi hắc ảnh hưởng đến sức khỏe thế nào.
Cùng một phòng sơn xong, người này nói 1 ngày là được, người khác bảo phải 3 ngày - cả hai đều không sai, vì họ đang nói về hai tình huống khác nhau.
| Yếu tố | Ảnh hưởng đến thời gian thông gió |
| Loại sơn | Sơn gốc nước bay mùi nhanh hơn sơn gốc dầu đáng kể |
| Số lớp sơn | Nhiều lớp = nhiều VOC tích lại, cần thông gió lâu hơn |
| Diện tích phòng | Phòng nhỏ, trần thấp → VOC đặc hơn, bay chậm hơn |
| Thông gió tự nhiên | Phòng có 2 hướng cửa đối lưu thoát khí nhanh hơn nhiều |
| Thời tiết | Trời khô, có gió → thoáng nhanh. Trời ẩm, lặng gió → lâu hơn |
| Nhiệt độ | Trời ấm giúp VOC bay hơi nhanh hơn |
Khi thợ thi công, họ thường làm đủ lớp (lót + 2 lớp phủ) trong 1–2 ngày. Tổng lượng VOC tích trong phòng sau khi hoàn thiện sẽ cao hơn nhiều so với chỉ sơn 1 lớp thử màu. Đây là điều cần tính đến khi ước lượng thời gian chờ.
Dưới đây là thời gian tham khảo theo kinh nghiệm thực tế, không phải thông số kỹ thuật chính thức từ nhà sản xuất. Tùy điều kiện cụ thể, thời gian thực tế có thể ngắn hoặc dài hơn.
| Trường hợp | Thời gian thông gió khuyến nghị |
| Sơn nước thông thường (gốc nước) | 24–48 giờ |
| Sơn không mùi / ít VOC | 12–24 giờ (vẫn nên thông gió) |
| Sơn gốc dầu, alkyd | 3–7 ngày |
| Sơn epoxy nội thất | 48–72 giờ (theo hướng dẫn từng sản phẩm) |
| Nhà có trẻ nhỏ, bà bầu, người hô hấp yếu | Ít nhất 3–5 ngày, bất kể loại sơn |
| Phòng kín, ít cửa sổ | Cộng thêm 1–2 ngày so với phòng thông thoáng |
Lưu ý quan trọng: Sơn không mùi không có nghĩa là không có VOC. Nhiều dòng sơn ít mùi vẫn chứa VOC ở mức thấp hơn, nhưng không phải bằng không. Vì vậy dù dùng sơn không mùi, vẫn nên thông gió ít nhất một ngày trước khi sinh hoạt bình thường trở lại.
Nếu nhà có trẻ sơ sinh hoặc bà bầu, hãy đọc thêm Trẻ sơ sinh có nên ở phòng mới sơn ngay không và Sơn nội thất có an toàn cho phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ không để có thêm thông tin chi tiết.
Nhiều người nghĩ thông gió chỉ là mở cửa ra vào. Thực ra cách thông gió ảnh hưởng khá nhiều đến tốc độ đẩy VOC ra ngoài.
Tạo luồng đối lưu thay vì chỉ mở một hướng
Nếu chỉ mở cửa ra vào, không khí trong phòng không có chỗ thoát - gió vào rồi lại xoay vòng trong phòng. Mở thêm cửa sổ phía đối diện để tạo luồng gió đi xuyên qua phòng. Đây là cách đẩy VOC ra ngoài hiệu quả nhất.
Dùng quạt hướng ra ngoài
Đặt quạt quay chiều đẩy không khí ra cửa sổ hoặc cửa ra vào, thay vì hướng vào phòng. Cách này giúp kéo không khí ô nhiễm ra nhanh hơn.
Không bật điều hòa tuần hoàn khí ngay sau khi sơn
Điều hòa trong chế độ tuần hoàn khí sẽ đẩy không khí cũ trong phòng (chứa VOC) trở lại phòng thay vì thay không khí mới từ bên ngoài. Nếu cần dùng điều hòa, chuyển sang chế độ lấy gió ngoài hoặc mở thêm cửa sổ song song.
Chọn thời điểm thông gió phù hợp
Ban ngày trời khô ráo, có nắng và gió nhẹ là lý tưởng nhất. Tránh thông gió vào những hôm trời ẩm hoặc mưa - độ ẩm cao làm VOC bay chậm hơn và sơn lâu khô hoàn toàn hơn.
Dấu hiệu phòng đã thông gió đủ
Không có công thức tuyệt đối để biết phòng đã "sạch" VOC. Nhưng có thể tham khảo các dấu hiệu thực tế sau:
Nếu vẫn còn một trong các dấu hiệu trên, nên thông gió thêm ít nhất 1 ngày nữa trước khi sinh hoạt bình thường.
Sơn xong bao lâu thì trẻ nhỏ có thể vào phòng?
Với trẻ nhỏ, nên chờ ít nhất 3 ngày sau khi sơn xong, kể cả khi dùng sơn gốc nước ít mùi. Trẻ sơ sinh nên chờ lâu hơn - 5–7 ngày - và phòng cần được thông gió liên tục trong thời gian đó, không đóng kín.
Có cần mở cửa cả đêm sau khi sơn không?
Nên mở cửa sổ hoặc để khe hở để không khí lưu thông cả đêm trong 1–2 ngày đầu. Nếu lo ngại an ninh hoặc muỗi, có thể dùng lưới cửa sổ hoặc chỉ mở hé - miễn là không đóng kín hoàn toàn.
Bật quạt hay điều hòa để phòng nhanh hết mùi hơn?
Quạt hướng ra ngoài cửa sổ hiệu quả hơn điều hòa. Điều hòa chế độ tuần hoàn khí có thể giữ VOC trong phòng thay vì đẩy ra ngoài. Nếu dùng điều hòa, hãy kết hợp mở thêm cửa sổ để có không khí mới từ bên ngoài vào.
Sơn không mùi có cần thông gió không?
Có, vẫn cần thông gió. Sơn không mùi ít VOC hơn sơn thông thường, nhưng không có nghĩa là không có VOC. Thông gió 12–24 giờ sau khi sơn xong là mức tối thiểu khuyến nghị, ngay cả với sơn ít mùi.
Phòng không có cửa sổ thì thông gió bằng cách nào?
Dùng quạt đặt ở cửa ra vào, hướng chiều đẩy không khí ra ngoài hành lang. Mở thêm cửa phòng bên cạnh nếu có thể để tạo luồng đối lưu gián tiếp. Với phòng hoàn toàn không có lỗ thông gió tự nhiên, thời gian chờ nên kéo dài hơn ít nhất gấp đôi so với phòng có cửa sổ thông thường.
Thông tin trong bài dựa trên kinh nghiệm thực tế tư vấn thi công của Tavaco, dùng để tham khảo và ước lượng - không thay thế khuyến cáo của nhà sản xuất sơn cụ thể bạn đang sử dụng.
CÔNG TY TNHH SƠN TAVACO
MST: 0317933541
Địa chỉ: 36A Trương Vĩnh Ký, P. Tân Thành, Q. Tân Phú, TP.HCM
ĐT: 07771 58881 – 0902.791.288
Email: tavaco.vn@gmail.com
Website: sontavaco.com
Thiên Văn Tavaco – Chuyên gia tư vấn sơn tại Công ty TNHH Sơn Tavaco (MST: 0317933541). Hơn 15 năm kinh nghiệm tư vấn và phân phối sơn nước, dầu, sơn epoxy, sơn chống thấm cho các công trình dân dụng và công nghiệp tại TP.HCM và các tỉnh miền Nam. Đại lý cấp 1 chính thức: Dulux (AkzoNobel), Jotun, Nippon, Seamaster, Kova.