Sơn Nội Thất Có Ảnh Hưởng Đến Vật Nuôi Không? Những Điều Cần Biết

Chuẩn bị sơn lại nhà, nhưng nhìn sang góc phòng thấy con mèo đang ngủ cuộn tròn - hay cái lồng chim treo ngay cạnh cửa sổ - bạn bắt đầu phân vân: sơn nhà có ảnh hưởng gì đến tụi nó không?

Đây là lo ngại hoàn toàn chính đáng. Không phải lo quá, cũng không nên bỏ qua. Bài này giải thích rõ hơi sơn ảnh hưởng đến thú cưng như thế nào, loại thú nào cần chú ý hơn, và cần làm gì cụ thể trước, trong và sau khi sơn để vật nuôi trong nhà vẫn an toàn.

Hơi sơn đến từ đâu, và vì sao thú cưng dễ bị ảnh hưởng hơn người?

Khi sơn còn ướt và đang khô, nó thải ra một lượng hơi hóa chất bay vào không khí - đó là lý do căn phòng mới sơn có mùi đặc trưng. Thành phần chính gây ra điều này gọi là VOC (hợp chất hữu cơ dễ bay hơi). Nghe có vẻ phức tạp, nhưng đơn giản là: càng có mùi nồng, càng nhiều VOC, và càng cần thông gió nhiều hơn.

Thú cưng dễ bị ảnh hưởng hơn người vì một vài lý do đơn giản:

• Chúng nhỏ hơn nhiều. Cùng một lượng hơi trong không khí, nhưng cơ thể nhỏ hấp thụ tỷ lệ cao hơn so với người lớn.
• Chúng thở nhanh hơn. Đặc biệt chim - nhịp thở của chim rất nhanh, hệ hô hấp cực kỳ hiệu quả trong việc hấp thụ oxy, nhưng điều đó cũng có nghĩa là hấp thụ luôn các chất độc hại trong không khí nhanh hơn.
• Chúng hay ở sát sàn. Nhiều thú cưng nằm, đi lại ở tầm thấp - nơi hơi sơn thường tích tụ nhiều hơn.
• Chúng liếm mọi thứ. Mèo đặc biệt hay liếm chân, liếm lông - nếu lớp sơn còn ướt hoặc bột sơn cũ bị cạo xuống sàn, mèo có thể vô tình nuốt vào.

Sơn nước ít nguy hiểm hơn sơn dầu - điều này đúng. Sơn nước nội thất hiện nay ít VOC hơn nhiều so với sơn dầu gốc dung môi. Nhưng "ít hơn" không có nghĩa là bằng không. Giai đoạn đang thi công và 24–72 giờ đầu sau khi sơn xong là khoảng thời gian cần chú ý nhất, dù là loại sơn nào.

Loại thú cưng nào cần chú ý hơn?

Không phải tất cả thú cưng đều nhạy cảm ngang nhau với hơi sơn. Bảng dưới đây tóm tắt nhanh để bạn biết mình cần cẩn thận đến mức nào:

Chim cảnh là nhóm cần ưu tiên đưa ra khỏi nhà trước tiên - ngay cả khi bạn chỉ sơn một phòng nhỏ. Hệ hô hấp của chim được thiết kế để hấp thụ oxy cực kỳ hiệu quả, điều đó khiến chúng cũng hấp thụ chất độc hại trong không khí nhanh hơn bất kỳ loại thú cưng nào khác.

Dấu hiệu thú cưng đang bị ảnh hưởng bởi hơi sơn

Trong hầu hết các trường hợp sơn nước nội thất thông thường với thông gió tốt, thú cưng sẽ không có phản ứng đáng lo ngại. Nhưng nếu vì lý do nào đó thú cưng tiếp xúc với hơi sơn nhiều hơn bình thường - phòng kín, sơn dầu, hoặc thú ở lại trong nhà khi đang thi công - bạn có thể thấy một số biểu hiện sau:

• Chảy nước mắt, nước mũi bất thường
• Ho, hắt hơi liên tục
• Lừ đừ, mất hứng thú với thức ăn
• Khó thở, thở nhanh hơn bình thường
• Mất thăng bằng, đi lảo đảo (trường hợp nặng hơn)

Với chim, nếu thấy chim nằm xuống sàn lồng, thở mạnh hoặc mất thăng bằng - đưa ra nơi thoáng ngay và liên hệ thú y.

Với chó mèo, nếu các biểu hiện trên kéo dài hơn vài giờ sau khi đã đưa ra nơi thoáng khí - nên cho thú y kiểm tra.

Nhìn chung, nếu bạn làm đúng các bước phòng ngừa bên dưới, khả năng xảy ra các tình huống trên là rất thấp.

Cần làm gì cụ thể? Checklist trước, trong và sau khi sơn

Trước khi sơn

• Đưa tất cả thú cưng ra khỏi khu vực sẽ thi công - lý tưởng nhất là gửi nhà người thân hoặc cho vào phòng hoàn toàn cách biệt
• Đậy hoặc che kín bể cá nếu không thể di chuyển
• Dọn sạch thức ăn, đồ chơi, đệm nằm của thú ra khỏi phòng sắp sơn - tránh bụi sơn hoặc hơi sơn bám vào
• Nếu cạo sơn cũ trước khi sơn lại: đặc biệt cẩn thận với lớp sơn cũ của nhà xây trước năm 2000 (có thể chứa chì) - không để thú cưng ở gần khu vực phát sinh bụi

Trong khi sơn

• Không để thú cưng ở lại trong phòng đang thi công, kể cả khoảnh khắc "chỉ một lúc"
• Mở tối đa cửa sổ, cửa ra vào để thông gió liên tục
• Đặt quạt hướng ra ngoài thay vì hướng vào trong - giúp đẩy hơi sơn ra nhanh hơn

Sau khi sơn xong

• Sơn nước nội thất: thông gió ít nhất 48–72 giờ trước khi cho thú cưng vào lại
• Sơn dầu hoặc sơn có dung môi: thông gió ít nhất 5–7 ngày, tốt hơn nên chờ đến khi không còn mùi
• Kiểm tra: đưa tay vào phòng, hít thử - nếu bạn không còn cảm thấy mùi khó chịu, thú cưng mới vào được
• Lần đầu cho thú vào lại: quan sát 30–60 phút, không bỏ đi ngay

Chọn sơn như thế nào để ít nguy cơ hơn cho thú cưng?

Bạn không cần tìm một loại sơn đặc biệt dành riêng cho nhà nuôi thú. Thực tế, hầu hết các loại sơn nước nội thất hiện nay đều an toàn ở mức độ hợp lý - miễn là thi công đúng cách và thông gió đủ thời gian.

Một vài tiêu chí đáng tham khảo khi chọn sơn:

Ưu tiên sơn nước thay vì sơn dầu. Sơn nước nội thất ít VOC hơn đáng kể, thời gian bay hơi nhanh hơn, mùi nhạt hơn và thoảng đi nhanh hơn.

Chú ý đến thông tin VOC trên thùng sơn. Một số dòng sơn cao cấp ghi rõ hàm lượng VOC thấp - đây là thông tin hữu ích nếu bạn đặc biệt lo ngại cho thú cưng nhạy cảm như chim.

Tránh sơn có mùi nồng bất thường. Nếu mở nắp thùng ra mà mùi rất hắc - đó không phải dấu hiệu tốt cho nhà có thú cưng.

Nếu bạn đang phân vân giữa các loại sơn không mùi và sơn thông thường, có thể đọc thêm tại: Sơn không mùi có thực sự an toàn hơn sơn thường không?

Và nếu đang cân nhắc thời gian chờ hợp lý trước khi vào lại phòng - không chỉ cho thú cưng mà cả người trong nhà: Bao lâu sau khi sơn nội thất thì có thể ở lại trong phòng?

Câu hỏi thường gặp

Sơn nước nội thất có độc với chó mèo không?

Sơn nước nội thất thông thường không phải chất cực độc - nhưng hơi sơn trong giai đoạn thi công và vài ngày đầu sau sơn có thể gây kích ứng hô hấp cho thú cưng, đặc biệt khi phòng không thông gió tốt. Không nên để thú cưng ở trong phòng đang sơn hoặc vừa sơn xong chưa đủ thời gian.

Cần cách ly thú cưng bao lâu sau khi sơn nhà?

Với sơn nước nội thất: ít nhất 48–72 giờ, tốt hơn là đến khi không còn cảm nhận mùi trong phòng. Với sơn dầu hoặc sơn có dung môi: nên chờ 5–7 ngày. Thời gian này cũng phụ thuộc vào mức độ thông gió của phòng.

Chim cảnh có bị ảnh hưởng bởi mùi sơn không?

Có, và chim là loại thú cưng nhạy cảm nhất với hơi hóa chất trong không khí. Hệ hô hấp của chim hấp thụ cả chất độc hại rất nhanh. Nên đưa chim ra khỏi nhà hoặc ra khu vực hoàn toàn cách biệt trước khi bắt đầu thi công, và chỉ cho vào lại khi phòng hoàn toàn không còn mùi.

Sơn không mùi có an toàn cho thú cưng hơn sơn thường không?

Phần nào đúng - sơn được quảng cáo "không mùi" thường có hàm lượng VOC thấp hơn, nên ít hơi hóa chất bay vào không khí hơn. Tuy nhiên "không mùi" không có nghĩa là hoàn toàn không có VOC. Vẫn nên thông gió đúng thời gian và không để thú cưng ở lại trong phòng khi đang thi công.

Nếu thú cưng lỡ ngửi nhiều mùi sơn thì cần làm gì?

Ngay lập tức đưa thú ra nơi thoáng khí và quan sát. Nếu thú cưng trở lại bình thường sau 30–60 phút - thường là ổn. Nếu vẫn có biểu hiện khó thở, lờ đờ, mất thăng bằng sau đó - liên hệ thú y để được tư vấn. Với chim, không nên chờ đợi: biểu hiện bất thường ở chim cần được xử lý nhanh hơn.

Nội dung mang tính tham khảo chung. Mức độ ảnh hưởng thực tế phụ thuộc vào loại sơn, loại thú cưng, điều kiện thông gió và thời gian tiếp xúc cụ thể - nếu có lo ngại về sức khỏe thú cưng, nên tham khảo thêm ý kiến thú y.

Đọc thêm trong cùng chủ đề:

• Sơn nội thất có an toàn cho phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ không?
• Sơn có mùi hắc ảnh hưởng đến sức khoẻ thế nào?
• Cần mở cửa thông gió bao lâu sau khi sơn xong?

CÔNG TY TNHH SƠN TAVACO
MST: 0317933541
Địa chỉ: 36A Trương Vĩnh Ký, P. Tân Thành, Q. Tân Phú, TP.HCM
ĐT: 07771 58881 – 0902.791.288
Email: tavaco.vn@gmail.com
Website: sontavaco.com

Thiên Văn Tavaco – Chuyên gia tư vấn sơn tại Công ty TNHH Sơn Tavaco (MST: 0317933541). Hơn 15 năm kinh nghiệm tư vấn và phân phối sơn nước, dầu, sơn epoxy, sơn chống thấm cho các công trình dân dụng và công nghiệp tại TP.HCM và các tỉnh miền Nam. Đại lý cấp 1 chính thức: Dulux (AkzoNobel), Jotun, Nippon, Seamaster, Kova.